ELEMENTY O CHARAKTERZE REPREZENTACYJNYM

Drewniano-ziemne wały tych twierdz XI—XII w. imponowały rozmiarami, osiągając wysokość 10 m, jak na przy­kład w Riazaniu, a nawet 16 m w Kijowie. Nierzadko uzupełnie­niem omawianych fortyfikacji były drewniane „mury”, oblepio­ne gliną w celu zabezpieczenia od ognia, wznoszone na wale. Do najpotężniejszych we wczesnośredniowiecznej Rusi należały umocnienia Kijowa, zwłaszcza zaś mieszczącego się w ich obrę­bie Grodu Jarosława — obwarowanego zespołu pałacowo-świą- tynnego — z drugiej ćwierci XI w. W X—XIII w. pojawiły się również pierwsze przykłady murowanych elementów obronnych w rodzaju baszt bramnych (np. słynne Złote Wrota w Kijowie Włodzimierzu), lecz zarazem były to elementy architektoniczne o charakterze reprezentacyjnym.