-
W XVI i XVII w. ogromną rolę w systemie obronnym Rusi, obok kremlów i twierdz, pełniły również ufortyfikowane klasztory. Do najsłynniejszych klasztorów warownych, o fortyfikacjach ukształtowanych w XVI w., należą m. in. Kiriłło-Biełozierski, zbudowany w połowie drogi między Moskwą a Archangielskiem, oraz Sołowiecki, na wyspie Sołowki na Morzu Białym. Te groźne, niedostępne twierdze, położone zwykle nad rzekami, jeziorami lub na wyspach oblanych wodą, odznaczają się również niezwykłą malowniczością usytuowania i plastycznością faktury murów (zwłaszcza klasztor Sołowiecki, o murach z ogromnych, nieobrobionych głazów). Można by jeszcze wymieniać wiele przykładów twierdz ruskich .